Veelgestelde vragen over het ADM beleid
Op deze pagina vind je antwoorden op de veelgestelde vragen over het ADM beleid in de transport en logistiek. Staat je vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op.
ADM beleid (alcohol, drugs en medicijnen)
Heb je werknemers in dienst die werken met voertuigen, machines of gevaarlijke stoffen, dan is een ADM-beleid belangrijk. Een ADM-beleid is niet verplicht in Nederland, wel aan te raden. Je bent als werkgever verplicht te zorgen voor een veilige werkplek. Met een ADM-beleid laat je zien dat je dit serieus neemt.
Alcohol, drugs en sommige medicijnen maken je suf of traag. In transport en logistiek is dat gevaarlijk: werknemers rijden veel en werken met zware machines. Een ADM-beleid helpt om ongelukken te voorkomen. Ook blijven werknemers gezonder en beter inzetbaar. Dat betekent minder ziekte en minder uitval. Een ADM-beleid draagt dus bij aan veiligheid én voortgang van het werk.
Nee, een ADM-beleid is in Nederland niet verplicht. Wel is het aan te raden om een ADM-beleid te hebben. Als werkgever ben je verantwoordelijk voor een veilige werkplek. Een ADM-beleid helpt daarbij. Hier lees je hoe je volgens STL zorgt voor een veilige en gezonde werkplek.
Start eerst door het onderwerp ADM bespreekbaar te maken binnen het managementteam en de operationeel leidinggevenden. Stel het beleid samen met jouw medewerkers op.
Het verschilt per bedrijf hoeveel het kost om een ADM-beleid op te stellen. Voorbeelden van dingen die meespelen: schakel je hulp in van adviseurs en juristen van buitenaf? Laat je flyers of folders drukken? Organiseer je trainingen voor je werknemers? Hoe groot is je bedrijf?
Een werknemer die alcohol of drugs gebruikt, kan zichzelf en anderen in gevaar brengen. Alcohol- en drugsgebruik heeft dan ook invloed op de gebruiker, collega’s en het hele bedrijf. Alcohol- en drugsgebruik op de werkvloer kan zorgen voor:
Verzuim (ziekmeldingen en uitval).
Een lager werktempo.
Fouten en ongelukken.
Financiële schade.
Ontevreden klanten.
Slechte sfeer tussen collega’s.
Alcohol en drugs zorgen ervoor dat je minder scherp en eerder afgeleid bent. Dat zorgt voor onveilige situaties, zeker als je werkt met voertuigen of machines. Alcohol- en drugsgebruik kan ook zorgen voor een slechte werksfeer. Je bent bijvoorbeeld sneller geïrriteerd, vermoeid en maakt eerder fouten. Collega's voelen zich minder veilig, maken zich zorgen of raken gefrustreerd. Zo ontstaat er onrust binnen het team.
Ja, de Arbowet zegt dat iedere werknemer zelf moet zorgen voor de eigen veiligheid én die van collega’s. Dat betekent ook dat de werknemer geen gevaar mag veroorzaken door medicijnen die het werk beïnvloeden, zoals sufheid of minder opletten.
Als een werknemer medicijnen gebruikt die invloed kunnen hebben op het werk, moet de werknemer dit altijd bespreken met de bedrijfsarts. De bedrijfsarts kijkt of de werknemer veilig kan werken en geeft advies. De werknemer hoeft dit niet rechtstreeks aan de leidinggevende te melden. Maar het is wel verstandig dat de werknemer informeert (uit eigen initiatief) over medicijngebruik, zodat samen gekeken kan worden of werk aangepast moet worden.
Functioneert een werknemer nog, maar heb je het vermoeden dat hij beginnende problemen heeft met alcohol, drugs of medicijnen? Volg dan onderstaande stappen (de ASBBA-checklist).
Afspraak maken. Bereid een gesprek voor en kies een rustig moment.
Sluit aan bij de werknemer. Vraag toestemming om je zorgen met hem te bespreken en toon begrip.
Beschrijf gedrag en effect. Benoem concrete voorbeelden van zorgen of veranderingen in het functioneren van de werknemer.
Benoem gewenst gedrag en wijs op het ADM-beleid. Geef duidelijk aan wat wel/niet mag en dat er hulp beschikbaar is.
Actie. Vat samen, maak vervolgafspraken en verwijs eventueel door (bedrijfsarts, huisarts, zelfhulp).
Je bent niet verplicht om een ADM-beleid te hebben, maar als je er een hebt, moet je het meenemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf. Een ADM-beleid is een verdiepend onderdeel van de RI&E. De RI&E benoemt de risico’s, het plan van aanpak bepaalt de maatregelen. Het ADM-beleid geeft daarbinnen de inhoudelijke regels en afspraken.
Sommige medicijnen kunnen sufheid, trager reageren en minder focus veroorzaken. In transport en logistiek vergroot dit het risico op fouten, ongevallen en gevaarlijke situaties met voertuigen of machines.
Je mag als werkgever niet vragen welke medicijnen een werknemer gebruikt. Maar het is wel verstandig dat de werknemer zijn leidinggevende (uit eigen initiatief) informeert over medicijngebruik. Zo kan samen gekeken worden of het werk aangepast moet worden. Bijvoorbeeld omdat ze zorgen voor een slechtere concentratie en de werknemer deelneemt aan het verkeer. Je kunt als werkgever dan (tijdelijk) ander werk aanbieden. Een gele sticker op de medicijnen is een belangrijk signaal. Het betekent dat het medicijn je rijvaardigheid en reactievermogen beïnvloedt. Een rode sticker betekent dat autorijden en machinewerk verboden zijn.
Mogelijke signalen van medicijngebruik zijn:
Sufheid, traag reageren.
Heel druk gedrag.
Wisselingen in humeur. De ene keer vrolijk, dan weer boos of 'geheimzinnig'.
Moeite met concentreren.
Moe. Sommige medicijnen zorgen ervoor dat je slecht slaapt.
Fouten maken, slordig zijn, langzamer werken.
Veel afvallen.
Het gebruik van medicijnen is niet altijd zichtbaar. Of het duurt even voordat je het als werkgever doorhebt. Hierbij geldt: dat iemand een keer moe of chagrijnig is, hoeft niets te betekenen. Bij misbruik komt dit gedrag vaker voor en zorgt het voor problemen op het werk.
Meer informatie vind je in onze tipkaart ‘Herkennen van ADM-gebruik’.
Let op de gele en rode stickers op de verpakking:
Gele sticker: kan risico’s geven bij rijden of machinewerk.
Rode sticker: autorijden en machinewerk zijn verboden.
Mogelijke signalen van alcohol- en drugsmisbruik zijn:
Veranderingen in gedrag. Iemand is bijvoorbeeld snel geïrriteerd of erg stil.
Fouten maken, slordig zijn, langzamer werken.
Ziekmeldingen. Vooral na het weekend of feestdagen.
Een onverzorgd uiterlijk, de geur van alcohol.
Dat iemand te veel drinkt of drugs gebruikt, zie je niet altijd. Daarbij geldt ook dat als iemand een keer boos wordt of zich ziek meldt, het niet gelijk iets hoeft te betekenen. Gebeurt het vaker, dan kan er meer aan de hand zijn.
Meer informatie vind je in onze tipkaart ‘Herkennen van ADM-gebruik’.
Bespreek alcohol, drugs en medicijnen bij het inwerken, tijdens teamoverleggen en in gesprekken op vaste momenten. Gebruik herkenbare momenten, zoals festival- of feestdagen, om bewustwording te vergroten.
Volg onderstaande stappen (de ABBA-checklist) als je vermoedt dat een werknemer onder invloed is terwijl hij aan het werk is.
Apart nemen: haal de werknemer rustig uit de situatie.
Beschrijf gedrag en effect: benoem concreet wat je ziet en welk risico dit geeft, zonder discussie.
Benoem de regels: wijs op jullie ADM-beleid en de veiligheidsregels en vertel wat wel/niet mag.
Actie: zorg voor een veilige oplossing. Laat de werknemer bijvoorbeeld naar huis brengen. Maak een vervolgafspraak en leg dit vast.
Nee. Je mag alleen bespreken of de medicijnen het werk en de veiligheid beïnvloeden. De naam van het medicijn is privé.
Draag je SOOB af en val je onder de CAO Beroepsgoederenvervoer? Dan kun je kosteloos advies krijgen van onze STL-adviseurs.
Zeg dat aangepast werk vaak kan. Het gaat om veiligheid, niet om ontslag.
Ga opnieuw in gesprek en maak afspraken. Bij herhaald gedrag kun je de bedrijfsarts of arbodienst inschakelen. Zij kunnen professionele hulp bieden. Lees hier de vijf STL-tips.
Soms merk je dagen later nog de gevolgen van alcohol- en drugsgebruik. Je reageert langzamer en kunt minder goed nadenken. Dat is gevaarlijk, zeker in het verkeer. Lees hier wat alcohol met je doet.
