Fysieke belasting in je RI&E: wat moet je doen?
Tillen, duwen, trekken, laden en lossen. In transport en logistiek vraagt het werk veel van het lichaam. In je risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) staan daarom vragen over fysieke belasting. Maar met een ja op die vragen ben je er nog niet. Op deze pagina lees je hoe je fysieke belasting goed beoordeelt en welke stappen je zelf kunt zetten.
Wat staat er nu in je RI&E?
Je RI&E stelt algemene vragen over fysieke belasting. Bijvoorbeeld: zijn er taken waarbij je werknemers tillen, dragen, duwen of trekken? Of taken met steeds terugkerende bewegingen of een lastige werkhouding?
In transport en logistiek antwoord je daar bijna altijd ja op. Je weet dan dat er een risico is, maar niet welk risico en hoe groot het is. Je RI&E brengt dus de grote lijn in beeld, niet de details. Daarom geeft onze branche-RI&E zelf al aan wanneer je verder moet kijken. Je ziet dat terug in de uitkomst.
Waarom is dat niet genoeg?
De Arbeidsinspectie kijkt of vier punten terugkomen in je beoordeling:
- het gewicht en de vorm van de last
- de kracht die het werk vraagt
- de werkplek, zoals ruimte en temperatuur
- hoe vaak en hoe lang het werk gebeurt
Alleen bij tillen spelen al meer dan tien factoren mee, zoals de hoogte, de afstand tot je lichaam en hoe vaak je per dag tilt. De bekende grens van 23 kilo zegt daarom op zichzelf weinig. Zulke details passen niet in een algemene vragenlijst. Daardoor is er in geen enkele branche een kant-en-klare verdieping beschikbaar.
Wanneer is verdiepend onderzoek nodig?
In de praktijk vrijwel altijd, zodra je werknemers fysiek werk doen. Je kijkt dan naar alle vormen die bij jou voorkomen: tillen en dragen, duwen en trekken, steeds terugkerende bewegingen, lastige werkhoudingen, zwaar werk, trillingen en beeldschermwerk.
Weet je al waar het knelt en waardoor? Dan kun je dit overslaan. Leg in je RI&E vast waarom je niet verder onderzoekt, en pak de oorzaken die je kent ook echt aan.
Zo pak je het aan
Stap 1. Verzamel wat je al hebt
Welke taken vragen tillen, duwen, trekken of werken in een lastige houding? Wat staat er al in je RI&E en plan van aanpak? En wat zie je terug in je verzuimcijfers, toolboxmeetingen of preventief medisch onderzoek (PMO)?
Stap 2. Doe een snelle scan
Met de Checklist Fysieke Belasting van TNO zie je per taak of er een risico is. Je weet dan welke taken risicovol zijn en op welke punten.
Stap 3. Laat de rest risicovolle taken beoordelen door een deskundige
Voor die taken is een gedetailleerde meting nodig, met erkende methoden zoals NIOSH of KIM. De deskundige zoekt samen met jou naar de oorzaken en bepaalt welke maatregelen nodig zijn. Die neem je daarna op in je plan van aanpak.
Welke maatregelen kies je?
Begin bij de bron. Kun je het zware werk helemaal weghalen, bijvoorbeeld met een machine? Lukt dat niet, kies dan een oplossing voor de hele groep: een tilhulpmiddel, een andere inrichting van de werkplek, afwisseling in taken of extra pauzes. Pas daarna kijk je naar maatregelen per persoon. Voorlichting en training alleen zijn de laatste stap, niet de eerste.
Je mag alleen een stap lager kiezen als daar goede redenen voor zijn, bijvoorbeeld technisch of financieel. Die afweging maak je bij elke stap opnieuw.
Wat kunnen wij voor je doen?
Verdiepend onderzoek naar fysieke belasting voeren we niet zelf uit. Daarvoor schakel je een arbodienst of een externe deskundige op dat gebied in. Binnenkort vind je hier onze brochure met praktische informatie over verdiepend onderzoek. Daarin lees je precies wat er van je wordt verwacht: de wettelijke achtergrond, het volledige stappenplan en de normen die gelden. Daarmee weet je wat je aan die arbodienst of externe deskundige moet vragen. Houd deze pagina dus in de gaten.
Veelgestelde vragen over de RI&E
Heb je vragen over de RI&E of onze dienstverlening? Bekijk de veelgestelde vragen over dit thema.
In je RI&E staan algemene vragen over fysieke belasting. Daarmee komt in beeld dát er een risico is, maar niet hoe groot het is. De Nederlandse Arbeidsinspectie wil zien dat je vier punten hebt beoordeeld: de kenmerken van de last, de kracht die het werk vraagt, hoe de werkplek eruitziet en hoe vaak en hoe lang het werk gebeurt. Die details passen niet in een algemene vragenlijst. Daarom is bijna altijd verdiepend onderzoek nodig.
Bij verdiepend onderzoek kijk je per taak hoe zwaar het werk echt is. Een deskundige meet dat met erkende methoden, zoals NIOSH voor tillen of DUTCH voor duwen en trekken. De uitkomst laat zien welke taken een risico vormen, hoe hoog dat risico is en waardoor het vooral komt. Daarna bepaal je welke maatregelen nodig zijn en neem je die op in je plan van aanpak.
Ja. Met deze gratis checklist breng je snel in beeld welke taken een risico vormen en welke niet. Dat scheelt je werk, want vaak blijft er maar een deel over. Voor die overgebleven taken is daarna wel een gedetailleerde meting door een deskundige nodig.
Of tillen te zwaar is, hangt van meer af dan het gewicht alleen. Ook de hoogte, de afstand tot je lichaam, hoe vaak je per dag tilt, of je daarbij draait met je romp en de temperatuur in de ruimte tellen mee. Een last van 20 kilo kan dus te zwaar zijn, terwijl 25 kilo in een andere situatie acceptabel is.
Nee, daarvoor verwijzen we je door naar een arbodienst of externe deskundige. Verdiepend onderzoek naar psychosociale arbeidsbelasting (PSA) voeren we wel zelf uit. Heb je vragen over je RI&E of over de arbocatalogus? Dan helpen onze adviseurs je graag.
