Veiligheid en preventie in de sector transport en logistiek

Arbeidsrisico’s in de sector transport en logistiek

Het aandeel werknemers dat gevaarlijk werk doet, is het hoogst in de sector vervoer en bouw. In 2024 noemen werknemers in transport en logistiek de drie grootste risico’s: lichamelijke belasting (het tillen, duwen, trekken of dragen van zware lasten), hinder van lawaai en hoge werkdruk. Het aandeel werknemers dat te maken heeft met lichamelijk zwaar werk is sinds 2018 gedaald; toen had 64% van de werknemers hier mee te maken. Met de meeste risico’s hebben chauffeurs vaker te maken dan werknemers in andere functies.

Ongevallen

Elk jaar publiceert de Nederlandse Arbeidsinspectie het aantal meldingen van arbeidsongevallen. In 2024 waren er 52 ongevallen per 100.000 banen in vervoer en opslag. Deze sector staat op plek 5 van sectoren met relatief de meeste ongevallen. 

Een op vijf werknemers in transport en logistiek is, naar eigen zeggen, het afgelopen jaar betrokken geweest bij een ongeval; 8% zag een ongeluk gebeuren; 6% was betrokken bij een ongeval, maar raakte niet gewond en/of 7% was betrokken en raakte wel gewond. Jongere werknemers (tot 35 jaar) zijn vaker betrokken bij ongevallen dan oudere werknemers. Uit onderzoek van TNO & CBS blijkt dat in de sector Vervoer werknemers vaker betrokken zijn bij arbeidsongevallen dan gemiddeld in Nederland.

Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) en preventiemedewerker

Om ongelukken te voorkomen moeten bedrijven volgens de wet een Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E)  opstellen en een preventiemedewerker aanstellen. Met een RI&E worden de arbeidsrisico’s in een bedrijf in kaart gebracht en maatregelen vastgesteld. Samen met de bedrijfsarts en andere arbodienstverleners werkt de preventiemedewerker aan gezond en veilig werken binnen het bedrijf. 

In de sector transport en logistiek heeft 63% van de bedrijven een actuele RI&E en 63% een preventiemedewerker. Vooral grotere bedrijven voldoen aan beide verplichtingen. Landelijk heeft in 2024 50% van de bedrijven een RI&E en 69% een preventiemedewerker. 

Werkdruk en -stress beheersbaar houden

Er zijn verschillende omstandigheden die hoge werkdruk en vervolgens stress kunnen veroorzaken. Bijvoorbeeld (te) veel werk, vervelende omgangsvormen (zoals pesten of agressie) of weinig zelfstandigheid. Dit kan zorgen voor lichamelijke, psychische en sociale klachten. De Arbowet noemt dit psychosociale arbeidsbelasting (PSA). . Werkdruk en -stress is een belangrijke reden waarom werknemers in transport en logistiek niet kunnen of willen werken tot het pensioen. Ook is het een belangrijke reden voor werkgerelateerd ziekteverzuim.

Gemiddeld heeft 13% van de werknemers in transport en logistiek in de afgelopen jaren last van hinderlijke stress. Landelijk is dat 17%. Vooral werknemers tussen de 35 en 50 jaar hebben hier last van. Het aandeel werknemers met hinderlijke stress is gestegen van 11% in 2021 naar 20% in 2024.

Bijna 40% van de werknemers in transport en logistiek heeft vaak of altijd te veel werk. Bijna 30% heeft dat soms of nooit. Ongeveer een kwart tot 30% moet erg snel werken, wordt tijdens zijn werk onderbroken of moet te veel dingen tegelijk doen. De antwoorden op deze vragen geven samen een beeld van de werkdruk. In transport en logistiek ervaart 17% een hoge werkdruk en 62% een gemiddelde werkdruk. Landelijk ligt het iets hoger: 19%. Vooral werknemers tot 50 jaar en werknemers die geen chauffeurs zijn, ervaren vaker een hoge werkdruk.

Werk en privé combineren

De combinatie tussen werk en privé kan soms moeilijk zijn. Wanneer werknemers het gevoel hebben dat ze tekortschieten in hun werk en/of privé kan dat zorgen voor werkstress. In transport en logistiek zegt ruim een kwart van de werknemers dat ze door problemen in de privésfeer hun werk soms tot altijd niet goed kunnen doen. Bijna de helft geeft aan dat hun privéleven lijdt onder hun werk: het grootste deel ervaart dat soms (35%) en 13% regelmatig. Op basis van deze vragen ervaart 14% van de werknemers in hoge mate een werk-privé conflict; landelijk is dat 13%. Vooral chauffeurs en werknemers jonger dan 35 jaar ervaren vaker een conflict.