Veilig werken met uitzendkrachten en arbeidsmigranten vraagt extra aandacht

Tijdens de Veiligheidsdag 2026 gaf Celine Ootes, beleidsadviseur Duurzaam, Gezond en Inclusief Werkgeverschap bij ABU, een masterclass over veilig werken met uitzendkrachten en arbeidsmigranten. Haar boodschap is duidelijk: wie werkt met flexibel personeel, moet veiligheid extra goed organiseren.

“Flexibele medewerkers lopen in de praktijk vaker risico’s,” zegt Celine. “Denk aan mensen die vaker van werkplek wisselen, of aan arbeidsmigranten voor wie taal- en cultuurverschillen invloed hebben op de communicatie en veiligheidsinstructies.” 

Juist daarom is extra aandacht nodig. In de praktijk lopen uitzendkrachten en arbeidsmigranten vaker risico op een arbeidsongeval dan vaste werknemers. Hoewel schattingen verschillen, blijkt uit onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en andere studies dat arbeidsmigranten 1,4 tot 5 keer zo vaak als gemiddeld betrokken zijn bij een arbeidsongeval, en die onderzoeken schetsen samen een duidelijk beeld: arbeidsmigranten krijgen op het werk relatief vaak een ongeval. Dat vraagt volgens Celine om extra inspanningen van werkgevers, inleners en uitzendbureaus.

De inlener is verantwoordelijk voor een veilige werkplek 

De Arbowet is daar duidelijk over. De inlener heeft de grootste verantwoordelijkheid voor een veilige werkplek. Dat geldt ook als iemand via een uitzendbureau werkt.  

“Als het misgaat, is de inlener als eerste verantwoordelijk voor een veilige werkplek," legt Celine uit. “Die moet vooraf duidelijk maken wat het werk inhoudt, welke risico’s daarbij horen en welke veiligheidsmaatregelen nodig zijn.” 

Ook moet de inlener de relevante delen van de RI&E delen met het uitzendbureau. Het gaat dan om de informatie die nodig is om het werk veilig uit te voeren. 

Het uitzendbureau moet informatie goed doorgeven 

Naast de Arbowet speelt ook de WAADI een belangrijke rol. Deze wet verplicht uitzendorganisaties om informatie over risico’s, werkinstructies en veiligheidsmaatregelen door te geven aan de uitzendkracht. En dat moet gebeuren in begrijpelijke taal. 

“Een uitzendkracht kan pas veilig aan het werk als de informatieketen klopt,” zegt Celine. “De inlener moet de juiste informatie aanleveren, en de uitzendorganisatie moet ervoor zorgen dat die informatie ook echt aankomt en begrepen wordt.” 

Dat lijkt logisch, maar in de praktijk blijft dit een uitdaging. Alleen informatie geven is niet genoeg. Je moet ook controleren of iemand de uitleg écht heeft begrepen. 

Taal is een belangrijk onderdeel van veiligheid 

Voor arbeidsmigranten en ander internationaal personeel is taal vaak een extra aandachtspunt. Wie veiligheidsinstructies niet goed begrijpt, loopt meer risico. Daarom is het belangrijk om instructies simpel, duidelijk en waar nodig visueel te maken. 

“Voorlichting moet praktisch en overdraagbaar zijn,” zegt Celine. “Dus niet alleen een map met regels geven, maar ook voordoen, herhalen en controleren of iemand begrijpt wat er van hem of haar verwacht wordt. Denk aan pictogrammen, uitleg in eenvoudige taal en instructie op de werkplek zelf. Dat helpt om misverstanden en gevaarlijke situaties te voorkomen.” 

Flexibele arbeid vraagt om extra zorg 

Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid komen arbeidsmigranten en andere flexwerkers vaker in onveilige situaties terecht. Dat heeft meerdere oorzaken. Zij werken vaak in tijdelijke of flexibele constructies, terwijl het werk zelf vaak van vaste aard is. 

Daarnaast spelen ook andere risico’s mee. Bijvoorbeeld vermoeidheid door lange reistijden, afhankelijkheid van de werkgever, slechte huisvesting en angst om problemen te melden. 

“Daarom is het belangrijk om een veilige werkcultuur te creëren. Een werkcultuur waarin het melden van onveilige situaties gestimuleerd wordt,” zegt Celine. “Wie bang is om werk of inkomen te verliezen, meldt een onveilige situatie minder snel. En juist dat maakt het risico groter, voor de werknemer zelf én voor de organisatie.” 

Meer veiligheid vraagt om structurele aandacht 

Meer regels alleen lossen het probleem niet op. Volgens Celine vraagt veilig werken vooral om structurele aandacht. Werkgevers moeten veiligheid niet zien als een losse verplichting, maar als vast onderdeel van goed werkgeverschap. 

“Wie flexibel werk inzet, moet extra hard organiseren op veiligheid, taal, instructie, toezicht en meldcultuur,” zegt zij. “Anders wordt het risico te groot voor mens en sector.” 

Dat betekent onder meer duidelijke startinstructies geven, werken met eenvoudige taal, extra uitleg geven op de werkvloer, vaste begeleiding regelen en veiligheidsinstructies herhalen. Ook helpt het om te werken met een buddy of een vast aanspreekpunt. 

Samen werken aan minder ongevallen 

De ambitie is helder: op naar nul arbeidsongevallen in de sector. Dat lukt alleen als alle partijen samenwerken. Inleners, uitzendbureaus en werknemers hebben daarin ieder een eigen rol. 

“Veilig werken bereik je alleen samen,” benadrukt Celine. “Iedereen moet weten wat zijn rol is en wat er verwacht wordt. Pas dan kun je veiligheid structureel beter organiseren.” 

Werknemers moeten instructies opvolgen, veilig werken en onveilige situaties melden. Werkgevers en uitzendorganisaties moeten zorgen dat dat ook echt mogelijk is. Dat vraagt om heldere afspraken, goede informatie en een veilige meldcultuur. 

Misstanden aanpakken voor een gezonde sector 

De discussie over veilig werken met arbeidsmigranten gaat niet alleen over individuele bedrijven. Het raakt de hele sector. Bij structurele misstanden dreigen strengere maatregelen, zoals een sectoraal uitzendverbod. 

Ook nieuwe wetgeving laat zien hoe serieus dit onderwerp is. Zo moet de WTTA onbetrouwbare uitzenders aanpakken met een vergunningsplicht. Dat benadrukt hoe belangrijk het is om nu al zorgvuldig samen te werken met betrouwbare partijen. 

“Juist daarom moeten we samen voorkomen dat misstanden, uitbuiting en overtredingen van arbeidswetten ontstaan,” zegt Celine. “Dat is in het belang van werknemers, werkgevers én van de sector als geheel.” 

Veilig werken begint met goed organiseren 

De masterclass van Celine Celine laat zien dat veilig werken met uitzendkrachten en arbeidsmigranten geen bijzaak is. Het vraagt om bewuste keuzes en een goede organisatie. Door vooraf helder te zijn, risico’s serieus te nemen en mensen goed te begeleiden, kun je veel ongevallen voorkomen. 

Volgens Celine zit de kracht juist in samen verantwoordelijkheid nemen voor veiligheid. Dat begint al vóór de eerste werkdag, door flexibel personeel goed te informeren. Tijdens het werk is het belangrijk om werknemers te betrekken bij bijeenkomsten over veilig werken. En ook aan het einde van een opdracht moet er ruimte zijn om te evalueren. 

Zo maak je veiligheid onderdeel van de dagelijkse praktijk. “Zorg dat de fysieke en psychologische veiligheid van iedereen op de werkvloer op één staat”, zegt Celine. “Iedereen, ongeacht contractvorm of achtergrond, moet veilig aan het werk kunnen.”