Rechten en plichten van werkgevers en werknemers

werkgever en werknemer aan het werk in magazijn

Iedereen die werkt, heeft rechten en plichten als het gaat over veiligheid en gezondheid op het werk. Dit geldt voor jou als werkgever maar ook voor je werknemers. We leggen hier uit wat de Arbowet zegt over deze rechten en plichten. Zo weet je precies wat je moet doen als werkgever en werknemer om een veilige en gezonde werkplek te maken en te houden.

Rechten en plichten van werkgevers

Als werkgever heb je de taak te zorgen dat werknemers veilig en gezond kunnen werken. Dit noemen we ook wel ‘Arbowet verplichtingen werkgever’. Hieronder leggen we de belangrijkste punten uit die je als werkgevers moet doen.

Veilige werkomgeving

Zorgen voor een goede en veilige werkplek. Dit betekent bijvoorbeeld dat een bureau in hoogte verstelbaar is. Of dat een magazijnstelling goed verankerd is. Het zorgen voor een gezonde sfeer op het werk is ook een plicht: de werkplek moet een plek zijn waar werknemers zich prettig en veilig voelen. Zoals het duidelijk maken van een standpunt dat ongewenst gedrag, zoals discriminatie, pesten, agressie en seksuele intimidatie niet wordt geaccepteerd.

Als werkgever dien je regelmatig voorlichting en instructies te geven over veilig werken. Dit alles valt onder ‘Arbowet verplichtingen werkgever’ en wordt ‘zorgplicht’ genoemd.

tractie-batterij-laden-nologo

Vertrouwenspersoon

Is een vertrouwenspersoon verplicht? Als de Eerste Kamer binnenkort instemt, wordt de vertrouwenspersoon verplicht. Als werkgever moet je een vertrouwenspersoon dan verplicht benoemen. Deze persoon helpt werknemers met problemen of zorgen op het werk, zoals pesten of ongewenst gedrag. Een vertrouwenspersoon is belangrijk om een gezonde werkplek te creëren en om werknemers te ondersteunen. Zo vergroot je de kans dat werknemers zich goed voelen en gezond blijven op het werk.

Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)

Het is verplicht een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) te hebben. Dit betekent het benoemen en beschrijven van alle risico’s op het werk. Daarbij hoort ook een plan van aanpak om de risico’s te verminderen. Dit helpt je om problemen op tijd te zien en te voorkomen.

Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO)

Volgens artikel 18 van de Arbowet moet de werkgever werknemers regelmatig de gelegenheid bieden een onderzoek te ondergaan dat gericht is op het zoveel mogelijk voorkomen of beperken van gezondheidsrisico's die voortvloeien uit het werk. De bedrijfsarts kan, op basis van de inhoud van het werk en met behulp van de RI&E, een PAGO opzetten, uitvoeren en beoordelen. Daarnaast adviseert de bedrijfsarts de werkgever over de uitkomsten en eventuele vervolgstappen. Het onderzoek richt zich op de specifieke risico's die verbonden zijn aan de werkzaamheden van de werknemer.

Zorgplicht

De ‘zorgplicht Arbowet’ betekent dat je als werkgever verantwoordelijk bent voor de gezondheid en veiligheid van je werknemers. Dus dat je alles moet doen om risico's te verkleinen en een veilige werkplek te bieden. Dat kunnen instructies zijn voor het laden en lossen van goederen, maar ook hulpmiddelen als een beeldschermbril.

Arbobeleid

Je bent verplicht een arbobeleid te maken. Dit is een plan waarin je opschrijft hoe de veiligheid en gezondheid op het werk is geregeld. Voor het opstellen van een arbobeleidsplan kun je hulp vragen van een arbodienst of een bedrijfsarts. Het is belangrijk dat het beleid duidelijk en bekend is bij je werknemers, zodat ze weten wat ze moeten doen en welke regels er zijn.

Preventiemedewerker aanwijzen

Als werkgever moet je iemand aanwijzen als preventiemedewerker. Voor bedrijven tot 25 werknemers mag dat ook de directeur/eigenaar zelf zijn als diegene voldoende is gekwalificeerd.

Deze persoon helpt en controleert de werkplek op het gebied van veiligheid en gezondheid. De preventiemedewerker zorgt ook dat de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) goed wordt uitgevoerd en helpt om ongelukken en gezondheidsproblemen te voorkomen.

Training preventiemedewerker
Veilig werken op een onderhoudswerkplaats in de transport en logistiek.

Verzuim

Als een werknemer ziek is of niet komt werken, heb je als werkgever bepaalde rechten en plichten. Je moet een goed plan hebben voor het omgaan met verzuim en de werknemer helpen om weer terug te keren naar het werk. Dit betekent ook dat je regelmatig contact houdt en samenwerkt aan een plan om de werknemer weer aan het werk te krijgen.

Instructie geven over veilig werken in de transport en logistiek

Toolboxen

Het recht op toolboxen en andere hulpmiddelen om veilig te werken. Deze toolboxen geven (interactief) informatie en instructies over hoe je werknemers bijvoorbeeld veilig met apparatuur of stoffen moeten omgaan.

Meer over toolboxen

Bedrijfsarts, psychosociale arbeidsbelasting, werkplek, et cetera

Werknemers moeten een bedrijfsarts kunnen zien en hulp krijgen zoals bij stress dat door het werk komt. Dit betekent steun om de eigen werkplek te verbeteren en hoe stress zoveel mogelijk te voorkomen.

Plichten van werknemers

Je werknemers hebben niet alleen rechten, de plichten zijn net zo belangrijk. Deze worden ook wel ‘verplichtingen werknemer Arbowet’ genoemd. Welke zijn deze?

Het zorgen voor eigen veiligheid en gezondheid, kennis (training) toepassen

Een werknemer moet voor de eigen veiligheid en gezondheid zorgen. Dit betekent dat de informatie en training die ze hebben gekregen, moeten gebruiken om veilig te werken. Het volgen van de veiligheidsregels en gebruikmaken van de beschermingsmiddelen die zijn aangewezen.

Hulpmiddelen en beschermingsmiddelen goed gebruiken

Alle hulpmiddelen en beschermingsmiddelen die je werknemer krijgt, niet alleen gebruiken maar ook goed gebruiken. Dit helpt om veilig te werken en gezondheidsproblemen te voorkomen.

Gevaren melden

Bij gevaarlijke situaties of risico’s heeft de werknemer de plicht deze te melden. Dit helpt jou om snel problemen op te lossen en de werkplek veilig te houden voor iedereen.

Veelgestelde vragen over wet- en regelgeving

Heb je vragen over veilig en vitaal werken? Bekijk alle veelgestelde vragen over dit thema.

Bekijk hier alle vragen